Bronşiyal astım

Bronşiyal astım, hışırtılı solunum, nefes darlığı krizleri, kuru öksürük ve balgam çıkarmada zorluk yakınmaları ile kendini gösteren bir solunum yolu hastalığıdır. Çocuklarda ve genç erişkinlerde çok görülür. Ancak 2 ila 50 yaş arasında her yaş grubunda karşımıza çıkabilir. Çocuklarda bronşial astımın tüm özellikleri görüldüğü halde, yaş ilerledikçe, akciğerin diğer hastalıkları ile beraber olduğu için, astımın belirtileri değişik olabilir.

Astım, ergenlikten önce erkek çocuklarda, ergenlikten sonra ise daha fazla görülür. 2 Yaşına kadar görülen solunum yakınmaları (göğüste hışırtı, öksürük nöbetleri vs.) astımla karıştırılmamalıdır. Virütik nedenlerle astımı taklit eden solunum yakınmaları görülebilir. Özellikle erkek çocuklarda ergenlikle birlikte astım yakınmaları ortadan kalkabilir.

Bronşiyal astım, kalıtımla geçen bir hastalıktır. Anne ve babanın astımlı olması, çocuklarda bu hastalığın görülmesi riskini artırır. Sadece ebeveynlerden birinin astımlı olması da çocuklarda görülebileceğini düşündürmelidir. Ancak, çevresel faktörler de astıma yakalanma olasılığını artırır. Mesela, Türkiye’de Karadeniz bölgesi gibi, rutubetli bölgelerde daha çok astım olgusu ortaya görülür. Aynı şekilde hava kirliliği, stresli ortamlar, sık sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmek, sigara içmek ve içilen ortamlarda bulunmak, yüksek ortamlarda çalışmak gibi durumlar astımın ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir.

Bronşiyal astımın belirtileri neler?

Doktorlar bronşiyal astımın tanısını koymadan önce, klinik ve laboratuar testleri, solunum fonksiyon testleri, gerekirse allerji testleri isteyebilir. Yavaş yavaş veya aniden başlayan bir nefes darlığı, göğüste hışırtı hissedilmesi, özellikle nefes verirken zorluk duyulması, gece saat 2 ile 6 arası uykuda nefes darlığı ile uyanmak, öksürmek, balgam çıkarmada zorluk hissetmek ya da güçlükle yapışkan, çok az miktarda balgam çıkarmak, çocuklarda bu esnada kusma olması, yorgunluk hali, terleme ve baş ağrısı, sırt ağrıları gibi yakınmaları olanlar astımdan şüphelenmeli ve hekime başvurmalıdır.

Bronşiyal astım çeşitleri

Bronşiyal astım; alerjik, alerjik olmayan, karışık tip, egzersize bağlı, ilaçlara bağlı ve mesleksel olarak sınıflandırılabilir. Alerjik astım; çocuklarda ve genç erişkinlerde görülen, hastalığı oluşturan nedenlerin genellikle alerjenlerin olduğu ve hastanın kendisinin de allerjik bir bünyeye sahip olduğu durumlarda ortaya çıkan bir astım çeşididir. İlaçlara bağlı astım; özellikle aspirin ve benzeri ilaçlarla oluşur. Bu nedenle astımlı olan hastalara ağrı kesici ilaçlar, boyalı yiyecek ve içecekler, katkı maddeli yiyecekler yasaklanır. Her astımlı egzersizden etkilenmekle birlikte, bazıları daha çok etkilenmektedir. Egzersiz testleri ile bu durum ortaya çıkarılabilir. Bazı mesleklerde (kuaför, seyisler, oto boyacıları vs.) çalışanlarda, belli zamanlarda, astım krizleri meslekle ilgili olarak ortaya çıkabilir. İş dışındaki zamanlarda hastanın yakınmaları genellikle yoktur. İşe başlayınca astım belirtileri yeniden ortaya çıkar. Karışık tip denilen astım çeşidinde ise her türlü neden astım oluşturabilir. Fakat bu hastalarda da belirli bir neden daha ağırlıklıdır.

Alerjik rinit ve sinüzite dikkat

Bronşiyal astım ile üst solunum yolu hastalıkları, özellikle alerjik rinit ve sinüzit birlikte görülebilir. Bu tür hastalıklar, astımda, tetik mekanizmasını üstlenir. Önce üst solunum yolu yakınması olan hasta, birkaç gün sonra astım atağı geçirebilir. Bu nedenle, astımlı hastalarda, rinit ve sinüzit tedavisi çok iyi yapılmalı, astım tedavisini yapan hekimle kulak burun boğaz uzmanları işbirliği içerisinde olmalıdır. Ayrıca, yıllarca allerjik rinit yakınmaları olan hastalarda zamanla bronşiyal astım gelişebileceği akıldan çıkarılmamalıdır.

Astımlı kadınların hamileliğinde sorun çıkar mı?

Bronşiyal astımlı bir kadının hamile kalmasında hiçbir sakınca yoktur. Ancak ileri derecede ağır ve inatçı astımlılarda bu durum tekrar değerlendirilmelidir. Hamile kalan astımlıların bir bölümünün hamilelik süresince yakınmaları azalabilir. Tam tersine bazen de bu yakınmalar daha da şiddetlenebilir. Bu nedenle hamile astımlıların doktorlarıyla yakın temasta bulunmasında fayda vardır.

Bronşiyal astımlıyı etkileyen maddelerin başında sigara gelir. Hasta bizzat sigara içiyorsa durum daha da kötüdür. Astımlıların bulunduğu ortamda, evde ve işyerlerinde hiç sigara içilmemelidir. Ayrıca kokulu maddeler, ev tozu, hayvan tüyleri, yemek kokuları gibi tetikleyici maddelerden uzak durulmalıdır.

Koruyucu önlemler neler?

Bronşiyal astımlıların tanısı kesinleştikten sonra, tedavi, her hastaya göre farklılık gösterebilir. Hekimler uyguladıkları tedavinin yanısıra koruyucu önlemler de önerecektir. Koruyucu tedavi, tedavinin can alıcı yönlerindendir. Hasta koruyucu önlemler hakkında çok iyi bilgilenmelidir. Hastalığı hakkında herşeyi bilmeli, nelerden korunacağı ve nelere dikkat edeceğini iyice bellemelidir. Hasta tetikleyici bazı maddelerden özellikle korunmalı; ev tozu, sigara, boyalı maddeler, soğuk ve rüzgar, ağrı kesici ilaçlar, çeşitli meşrubatlar, kuruyemiş, çeşitli stresler, aşırı yorgunluk, gripal enfeksiyon, kedi, köpek ve kuş tüyü gibi etkenlerden uzak durmalıdır. Hasta bol su içmeli, erişkinlerde su miktarı günlük iki litreyi bulmalıdır. Ağır sporlardan ve ağır efor sarfetmekten kaçınmalıdır.

Bronşiyal astım birçok hastalıkla karıştırılabilir. Kalp hastalıkları, depresyon hali, mide yakınmaları, şişmanlık, kistik fibrozis, amfizem, kronik bronşit, kansızlık, rahat nefes almayı kısıtlayan göğüs kafesi hastalıkları, akciğer fibrozisi vb. birçok hastalıkla karışabilir.

Sonuç olarak bronşiyal astım; bir hastalıktan ziyade çok yönlü bir sendrom olarak değerlendirilmelidir. Özellikle çocuklar ve genç erişkinlerin hastalıkları hakında iyi bilgilenmesi, ömür boyu karşılaşabilecekleri rahatsızlıklara karşı koruyucu tedbirleri doğru bir şekilde uygulamayı öğrenmesi gereklidir. Hastalığını iyi tanıyan ve koruyucu önlemlere dikkat eden bir astımlı, hastalığının getireceği pek çok rahatsızlıktan kurtulacak ve yaşamını daha konforlu bir şekilde sürdürecektir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>