Diyabetle yaşam rehberi 5: Hipoglisemi

Hipoglisemi, kan şekerinin normal sınırların altına inmesi demektir. Diyabetli olmayan insanlarda insülin ve glukagon kan şekeri seviyesini dengeler. Diyabetli olmayan bir insanın kan şekeri ne olursa olsun 63 mg/dl’nin altına inmez, 180 mg/dl’nin de üstüne çıkmaz. Diyabetlilerin vücudu bu ayar mekanizmasına sahip değildir. Bu nedenle diyabetlilerin kan şekeri seviyesi normal sınırların altına iner. Hipoglisemi diyabetin kaçınılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle hipoglisemiye karşı nasıl önlem alabileceğinizi ve hipoglisemi durumunda neler yapmanız gerektiğini iyi bilmeniz gerekir.

Hipoglisemi daha çok tip 1 diyabetlilerde görülür. Fakat ağızdan alınan diyabet ilacı kullanan diyabetliler de zaman zaman hipoglisemi yaşayabilir. Çünkü bazı diyabet ilaçları pankreasın daha fazla insülin üretmesi için çalışır. İlacın vücutta birikmesi pankreasın fazla insülin üretmesine ve kan şekerinin normal sınırların altına düşmesine yol açabilir. Bazen anti-depresanlar, anti-koagulantlar (pıhtılaşma önleyiciler) ve aspirin gibi ilaçlar da hipoglisemi riskini artırabilir. Ağızdan alınan diyabet ilacı kullanan tip 2 diyabetlilerin hipoglisemi geçirme riski çok azdır. Diyetle tedavi gören tip 2 diyabetlilerde ise hipoglisemi geçirme riski yoktur.

Hipoglisemi öğün atlama, aşırı efor sarfetme, insülin dozundaki dengesizlik, alkol alınması ve kadınlarda adet kanaması gibi nedenlerden dolayı oluşabilir. Hipoglisemi belirtileri kişiden kişiye değişir fakat aynı kişide genellikle aynı belirtiler görülür. Hipoglisemi, açlık hissi, aşırı terleme, sinirlilik, titreme, baş ağrısı, huzursuzluk, solgunluk, hızlı nabız ve çarpıntı, dudakların sızlaması, görmenin bulanıklaşması ve davranış bozuklukları gibi belirtilerle ortaya çıkar. Düşük kan şekeri ihmal edilirse diyabetli için çok tehlikeli olabilir. Bu nedenle belirtilerin tanınması, önlemlerin ve tedavi şeklinin bilinmesi önemlidir.

Hipoglisemi sırasında bilinç bulanıklığı oluşmadıysa 2-3 adet kesme şeker ya da 1 bardak şeker ihtiva eden meyva suyu alınabilir. 2-3 Adet glukoz tableti de kullanılabilir. Bunu takiben kan şekeri seviyesinin tekrar düşmemesi için sandviç, meyve ya da bisküvi gibi daha uzun sürede etkili olan karbonhidratlar alınmalıdır. Eğer 15 dakika içerisinde kendinizi iyi hissetmiyorsanız doktorunuza haber vermenizde yarar vardır. Hipoglisemi sırasında bilinç bulanıklığı oluştuysa hastanın yanaklarının iç tarafına reçel, bal ya da glukoz jeli sürülmeli ve hemen doktora haber verilmelidir.

Bilinci yerinde olmayan bir diyabetliyi ağızdan beslemeye çalışmamak gerekir, çünkü yiyecekler boğulmaya yol açabilir. Bunun yanısıra, hipoglisemi sırasında insülin veya ağızdan alınan ilaçlar kullanılmamalıdır. Hipoglisemi evde, işyerinde ya da yolda oluşabilir ve, rahatsızlık sırasında bilinciniz yerinde olmayabilir. Bu nedenle üzerinizde diyabetli olduğunuzu belirten bir kart taşımanız ve yakınlarınızı, iş arkadaşlarınızı hipoglisemi hakkında bilgilendirmeniz önemlidir.

Diyabetliler hipoglisemiden korunabilmek için besinlerini zamanında ve uygun miktarlarda yemeye özen göstermelidir. Yoğun harcanan bir eforun etkisi 18 saate kadar uzayabilir. Bu nedenle plansız egzersiz yapılmamalıdır. Bu önlemlere rağmen, hipoglisemi nedensiz olarak da gelişebilir. Bu nedenle hemen tedavi yapabilmek için yanlarında şeker ile glukagon ampul bulundurmalarında yarar vardır. Gece geçirilen hipoglisemileri tedavi edebilmek için yatağın yanında şekerli maddeler bulundurmak gerekir.

Düşük kan şekeri seviyesi gece süresince ortaya çıkabilir. Uyurken sizi uyandıracak kadar şiddetli olmayan bir hipoglisemi geçirdiyseniz, içkiden kaynaklanan bir baş ağrısı hissi gibi bir ağrı duyabilirsiniz. Gece hipoglisemi geçirip geçirmediğinizi anlamak için en sık hipoglisemi geçirilen zaman olan 2.00-3.00 saatleri arasında kan şekerinize bakın. Eğer gece hipoglisemi geçirdiğinizi anlarsanız bu konuyu doktorunuza bildirin. Yatmadan önce uzun etkili karbonhidratlı gıdalar almanız gece hipoglisemilerini önleyebilir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>