Evrenin ilacı: Zencefil

Geleneksel  tıp ve bitkisel tedavi kitaplarında zencefil kökünün olağanüstü özelliklerine sıkça vurgu yapılır. Yalnızca Çin’de değil, Hindistan’da ve diğer eski kültürlerde de Zencefil’in iyileştirici gücü biliniyordu. Hindistan’da M.Ö. 3000’den bu yana iyileştirme gücü olan bir baharat olarak kullanılmaktadır.

Sanskirtçe adı olan Sringavera “evrenin ilacı” anlamına gelir. Çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan bu bitkinin, Türk tedavi geleneklerinde de önemli bir yeri vardır.

Zencefil; Zingiber officinale Roscoe (Zingiberaceae) türünün kurutulmuş köklerdir.  Bu tür 100 cm boyunda,  kamış görünüşünde, çok yıllık otsu bir bitkidir. Türe kendi adını vermiş olan Zencefil, Orta ve Güney Asya ayrıca günümüzde tüm tropikal Asya’da, Afrika’nın bir bölmünde, Brezilya’da, Jamaika ve Avustralya’da yetişir. Fakat dünya üretiminin yüzde 50’si  Hindistan’da gerçekleşir.

Zencefil kökleri bir yerden bir yere problemsiz olarak taşınır, ihracı  ise çok kolaydır. Muhtemelen seyyahlar tarafından Akdeniz Bölgesi’ne getirilmiş, buradan da Antik Yunan’a, Roma ve Mısır’a yayılmıştır. Ortaçağ’da zencefil, Avrupa mutfağının vazgeçilmez baharatları arasında yer alır. Bu dönemde yemeklerin büyük bir bölümü Zencefil ile terbiye  edilmeye başlanır.

Antik çağda yaşayan hekimler Zencefil’i bir ilaç olarak mide bulantısından, yılan ısırmasına kadar çok çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanımışlardır.

Zencefilden elde edilen droglar, pek çok Avrupa ülkesinde ve dünyada mide bulantısı ve kusmalara karşı etkili bir ilaç olarak kullanılıyor. Kusmayı gidermek için en düşük doz, 500 mg. olarak belirlenmiş. Hamilelik sırasında ortaya çıkan mide bulantıları için günlük dozun 1 gramı aşmaması lazım. Bu dozdoki bir maddenin alımı için uzmanlar özel hazırlanmış hap formlarını öneriyorlar. Normal insanlarda görülen bulantılar için günlük doz 2 ila 3 gram olabilir. Deniz tutmalarına karşı etkili olması için zencefilin seyahate çıkmadan bir kaç saat önce alınması gerekiyor.

En sık kullanıldığı alanlar

Zencefil, kaygılı ruh halini gidermek için, kalp-damar hastalıklarının iyileştirilmesine yardımcı olarak, mide ve barsak hastalıklarında, baş ağrılarında, gastrit, yorgunluk halleri, hafif  yüksek tansiyon, yol hastalıkları, baş dönmesi gibi vakalarda kullanılıyor. Mide bulantısı ve kusma kapsamında, narkoz sonrası mide bulantısı, hava değişimleri hastalıkları ve tabii hamilelik bulantılarında zencefilin olumlu etkisi var. Tüm bu durumlarda Zencefil, özellikle midede ve deride sıcaklık etkisi yaratarak tedavi eder.  Kışın vücudu ısıtmak için en ideal baharattır.

Preparatlar

Zencefil, doğal haliyle ya da çeşitli preparatlar şeklinde satılır. Seyahat, hava değişimleri ve lodos başağrıları için farklı türden zencefil hapları da bulunmaktadır.

İçerdiği yararlı maddeler

Zencefil; shogaol, cineol, borneol, linalool, camphen, phellandren, gingerol gibi bir dizi eterik yağ içerir. Bunlardan gingerol, Aspirin’e  benzer bir etki gösteren kimyasal maddedir. Trombositlerin yığılmasını engelleyerek kan damarlarının daralmasının önüne geçer ve ateroskleroz riskini büyük ölçüde azaltır. Danimarka’da yapılan bir araştırma, Zencefil’in günlük 5 gr’lık dozunun tromboz ve inme eğilimini engellediğini ortaya koymuştur.

Zencefilin ağrı kesici etkisi de vardır. Gaz engelleyici etkisi ise, nanede de bulunan linalool yağ asidinden gelir.

Mide bulantısı ve kusmaya karşı zencefil

Zencefil’in en iyi bilinen ve araştırmalara konu olan kullanım alanı, mide bulantısının çeşitli tiplerinin tedavisidir. Mide bulantısı denince akla hemen hamilelik bulantıları geliyor.  Bu maddenin hangi bulantı tiplerine daha iyi geldiğiyle ilgili hayvanlar üzerinde deneyler yapılıyor, klinik çalışmalar yürütülüyor.

Zencefil ayrıca kanser kemoterapisinin ortaya çıkardığı mide bulantılarının etkilerini azaltmak için kullanılabilir.

Zencefil’in Türkiye’de geleneksel halk tedavileri bakımından önemi

Zencefil, bugün Türkiye’de halk arasında çok kullanılır. Halk arasında “kök zencefil” adı verilen bitki, çeşitli rahatsızlıklarda kullanılır. Eski aktarların aktarımları, Zencefil’in bizde daha çok soğuk algınlıklarına karşı kullunıldığını gösteriyor. Eski aktarların verdikleri bilgilere göre, soğuk algınlığına karşı 10 gr. zencefil, 5 gr. havlıcan, 5 gr. karanfil, 10 gr. tarçın alınır ve karıştırılır. Bu karışım 1,5 litre suda bal veya nöbet şekeri ile kaynatılır ve soğuktan sonra içilir.

Nefes darlığı  ve astım tedavisi ise bir miktar balın içine toz biber ve zencefil konur ve beze sarılıp göğüse sarılır. Yine midevi ve kuvvet verici olsun diye 10 gr. Zencefil, 500 gr. bal ile karıştırılır ve bu karışımdan yenir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>