Modern çağın salgını: Diyabet

Bugün dünya diyabet günü. Diyabet ya da halk deyişiyle şeker hastalarının sayısı her geçen gün artıyor. Dünya, diyabet tedavisi ile uğraşan sağlık personeli, diyabeti olan çocuklar, erişkinler ve onların yakınları olmak üzere 350 milyondan fazla kişiyi ilgilendiren bir sağlık sorunu ile karşı karşıya. Diyabetlilerin sayısı 200 milyonu geçiyor ve bu sayı her yıl 6 miyon kişi eklenerek artıyor.

Şeker hastalığı ve bunun etkin tadavisine dikkatleri çekmek için ilk kez 1991 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) işbirliği ile “Dünya Diyabet Günü” kutlandı. 1921 yılında insülini bularak milyonlarca hastanın tedavisini mümkün kılan Fredrick Banting’in doğum yıldönümü anısına, her yıl 14 Kasım’da kutlanan Dünya Diyabet Günü’ne dünyanın 160 ülkesinden, Uluslararası Diyabet Federasyonu üyesi 200′ü aşkın kuruluş katılıyor.

Dünya Diyabet Günü, 1991′den bu yana genişleyerek, günümüzde dünya çapında 350 milyonu aşkın insanı tek bir amaç için birleştiren bir olgu haline geldi. Bu günde çeşitli etkinlikler vasıtası ile diyabetin yayılmasından duyulan kaygılar dile getirilmeye çalışılıyor. Kutlanma şekli ülkeden ülkeye değişiklik gösterse de, genel olarak herkese açık olarak kutlanıyor. Diyabetliye yardım hatları, radyo skeçleri, spor karşılaşmaları, ücretsiz kan şekeri ölçüm kampanyaları, halkı aydınlatma toplantıları, poster, afiş, el ilanı dağıtım kampanyaları, bilimsel diyabet toplantıları, sergiler, basın toplantıları ve medya söyleşileri son yıllarda en çok tercih edilen etkinlikler arasında yer alıyor. Dünya Diyabet Günü kutlamaları çerçevesinde her yıl, tema olarak diyabetin bir yönü işlenerek ve kamuoyunun dikkatinin bu noktaya çekilmesi amaçlanıyor.

Her on saniyede bir diyabetli ölüyor

Diyabetli hastaların en az yüzde 50’si hastalıklarından habersiz ve bazı ülkelerde bu oranın yüzde 80’lere vardığı düşünülüyor. Ayrıca diyabet, dünyadaki erken ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri. Her 10 saniyede bir kişi diyabete bağlı nedenlerle ölüyor.

Diyabet, pankreas bezinden salgılanan insülinin eksikliği ya da görevini yapamamasına bağlı olarak kandaki şekerin sürekli yükselmesi, kronik, sinsi, geç kalınırsa dönüşümsüz komplikasyonlarla seyreden, yaşam boyu sürüp yaşam kalitesini bozan, maliyeti yüksek, sürekli eğitim ve takip gerektiren, soya çekimi de bulunan bir hastalık.

Açlık kan şekerinin normal değeri 70-110 mg/dL’dir. Bu değerin 126 mg/dL’nin üzerine çıkması veya rastgele ölçülen kan şekerinin 200 mg/dl’nin üzerinde olması ve bu değerlerin iki farklı zamanda doğrulanması şeker hastalığı teşhisini koydurur.

Diyabetin tipleri

Diyabetin 2 ana tipi bulunuyor. Çocuklarda görülen diyabete Tip 1 diyabet, erişkinlerde görülene ise Tip 2 diyabet adı verilir. Tip 1 diyabetin ortaya çıkmasından kesin insülin hormonunun eksikliği veya yokluğu sorumlu iken, tip 2 diyabette insülin eksikliğinden ziyade insülin hormonunun etkisizliği ön plandadır. Erişkinlerden farklı olarak çocuklarda görülen diyabet başlangıç belirtileri ve özellikle tedavi yönlerinden erişkin diyabetinden farklılıklar gösterir. Tip 1 diyabetin dünyadaki görülme sıklığı ortalama binde 4’tür. Ülkemizdeki sıklığın bu ortalamaya yakın olduğu bildirilmektedir. Tip 1’liler diyabetik nüfusun yüzde 10’unu oluşturur. Tip 2, en sık görülen diyabet şekli olup, tüm diyabetiklerin yüzde 90’ını oluşturur. Diyet ve programlanmış egzersiz, yetmiyorsa ağızdan şeker düşürücü tabletlerle kontrol altına alınabilir.

Diyabetin belirtileri:

• Ani kilo kaybı,

• Anormal ağız kuruluğu ve su içme,

• Sık idrara çıkma,

• Halsizlik ve aşırı yorgunluk,

• Sürekli açlık hissi,

• Görme keskinliğinde azalma, bulanık görme,

• Tekrarlayan enfeksiyonlar.

Risk faktörleri:

• Hareketsiz yaşam,

• Ailede diyabet öyküsü,

• Sık gebelik ve iri bebek doğurma,

• Gebelikte diyabet öyküsü,

• Stres.

Tedavisi:

Diyabetin tam bir tedavisi yoktur. Ancak kan şekerini normale yakın tutan etkin tedavi uygulamaları var:

• Sağlıklı yemek,

• Programlı egzersiz,

• Şeker düşürücü ilaçlar,

• İnsülin,

• Düzenli kan şekeri kontrolü,

• Eğitim.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>